Nguồn dữ liệu: Tổng cục Hải quan Việt Nam 2024–2026 · Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA, hội nghị tổng kết niên vụ 2025-2026 tháng 10/2025 và tháng 8/2026) · Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA, 12/2025 và 09/2026) · Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO, báo cáo thị trường 2026) · Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương 08/2026 · Tổng cục Thống kê 12/2025 (tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước 475 tỷ USD) · Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với IDH (bản đồ số hóa vùng trồng, 2024–2025) · UBND tỉnh Đắk Lắk (diện tích và sản lượng cà phê 2025; kế hoạch tái canh 2026–2030) · StoneX và USDA FAS (dự báo sản lượng niên vụ 2026/27) · Ủy ban châu Âu (lộ trình EUDR và điều chỉnh danh mục chế biến sâu, 08/2026) · iiMedia Research 02/2026 · Gartner 02/2024 · Bain (khảo sát thói quen tìm kiếm bằng AI của người tiêu dùng) · Technode 08/2025
Năm 2025 Việt Nam xuất khẩu 1,59 triệu tấn cà phê, trị giá 8,9 tỷ USD, tăng 18,3% về lượng và 58,8% về kim ngạch so với năm 2024 (Tổng cục Hải quan). Riêng tháng 12/2025, xuất khẩu đạt gần 183.000 tấn, thu về 948 triệu USD. Theo cách tính của Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA), con số cả năm vào khoảng 9 tỷ USD. Nếu tính theo niên vụ 2024-2025 (từ tháng 10/2024 đến tháng 9/2025), xuất khẩu đạt trên 1,5 triệu tấn, kim ngạch trên 8,4 tỷ USD, tăng 1,8% về lượng và 55,5% về giá trị - mức cao nhất kể từ khi ngành có số liệu thống kê.
Hồ tiêu là một câu chuyện "số 1" khác. Năm 2025 Việt Nam xuất khẩu 247.482 tấn hồ tiêu, thu hơn 1,66 tỷ USD, giảm 1,2% về lượng nhưng tăng 26% về kim ngạch (Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam - VPSA). Tính chung cả ngành hồ tiêu và gia vị, kim ngạch đạt 2,124 tỷ USD, tăng 20,1%, trong đó riêng hạt tiêu chiếm trên 78%; quế khoảng 300 triệu USD, gừng và nghệ 61 triệu USD, hoa hồi gần 59 triệu USD, bạch đậu khấu và nhục đậu khấu 33 triệu USD.
Vị thế toàn cầu của hai mặt hàng không cân xứng. Với cà phê: Việt Nam là nước xuất khẩu lớn thứ hai thế giới, chiếm khoảng 19-21% sản lượng toàn cầu, và là nhà sản xuất Robusta số một. Với hồ tiêu: Việt Nam đứng đầu tuyệt đối - sản lượng năm 2025 ước khoảng 195.000 tấn, chiếm 36,3% nguồn cung toàn cầu, lượng xuất khẩu tương đương 57,5% tổng lượng hồ tiêu xuất khẩu của thế giới, cao hơn nhiều so với Brazil, Indonesia và Ấn Độ. Nói cách khác, cứ hai tấn hồ tiêu vào thương mại quốc tế thì hơn một tấn rời cảng Việt Nam.
Đặt trong bức tranh cả nước: năm 2025 tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt 475 tỷ USD (+17%), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 9.300 tỷ USD - riêng cà phê đã đóng góp khoảng 1,9% (Tổng cục Thống kê).
Cơ cấu xuất khẩu cà phê Việt Nam có thể tóm gọn trong một câu: bán cà phê nhân. Trong 5 tháng đầu niên vụ 2025-2026, cà phê nhân xanh chiếm 85,2% kim ngạch xuất khẩu, cà phê hòa tan 14,2% và cà phê rang chỉ 0,6% (theo ICO và VICOFA). Khoảng 85% sản lượng cà phê của cả nước dành cho xuất khẩu - nghĩa là ngành cà phê Việt Nam về bản chất là một chuỗi xuất khẩu nguyên liệu được định giá theo sàn giao dịch quốc tế, còn khâu rang xay và thương hiệu gần như không xuất hiện trong thống kê xuất khẩu. Hồ tiêu cũng tương tự: chủ yếu là tiêu đen và tiêu trắng nguyên hạt, đã qua làm sạch, phân loại và khử trùng; tỷ trọng chiết xuất, dầu nhựa và gia vị thành phẩm còn rất nhỏ.
Về thị trường cà phê, châu Âu giữ vị trí áp đảo: niên vụ 2024-2025, châu Âu nhập trên 710.000 tấn (chiếm 47,2%) tương đương hơn 4 tỷ USD (46,7%), trong đó riêng Đức mua 196.259 tấn - thị trường quốc gia lớn nhất. Tính theo năm dương lịch 2025, xuất khẩu sang EU đạt 666.300 tấn / 3,63 tỷ USD, kim ngạch tăng 68,3%, chiếm 40,7% tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê.
| Thị trường | Kỳ dữ liệu | Lượng | Kim ngạch | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| EU | Cả năm 2025 | 666.300 tấn | 3,63 tỷ USD | Chiếm 40,7% kim ngạch, tăng 68,3% |
| Toàn châu Âu | Niên vụ 2024-25 | Trên 710.000 tấn | Trên 4 tỷ USD | Chiếm 47,2% lượng và 46,7% kim ngạch |
| Đức | Niên vụ 2024-25 | 196.259 tấn | - | Thị trường quốc gia lớn nhất |
| Hoa Kỳ | 7 tháng 2026 | 84.900 tấn | 364,4 triệu USD | Lượng +36,4%, kim ngạch +5,9% |
| Trung Quốc | 7 tháng 2026 | 44.000 tấn | 251,4 triệu USD | Lượng +49,4%, kim ngạch +72,7% |
Nguồn: Tổng cục Hải quan Việt Nam, tổng hợp theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) và VICOFA 08/2026. Để so sánh, niên vụ 2023-2024 cơ cấu thị trường là "EU 41%, Nhật Bản 10%, Hàn Quốc 7%, Hoa Kỳ 6%, Trung Quốc 5%" - thay đổi lớn nhất trong ba năm qua nằm đúng ở ô cuối cùng.
Với hồ tiêu, cơ cấu thị trường do Hoa Kỳ dẫn dắt và đang dịch chuyển nhanh. Bảy tháng đầu năm 2026, Hoa Kỳ nhập 41.474 tấn / 299,31 triệu USD, chiếm 24,6% lượng xuất khẩu của Việt Nam (cùng kỳ năm trước là 22,7%); Đức đứng thứ hai với 9.233 tấn nhưng giảm 13,8%; Thổ Nhĩ Kỳ (+102,3%) và Thái Lan (+84,9%) là hai thị trường tăng nhanh nhất. Tính đến ngày 15/9/2026, Trung Quốc trở lại vị trí thứ hai với 22.620 tấn, chiếm 11,2%.
| Thị trường | Kỳ dữ liệu | Lượng | Kim ngạch | Tăng trưởng |
|---|---|---|---|---|
| Hoa Kỳ | 7 tháng 2026 | 41.474 tấn | 299,31 triệu USD | Lượng +26,6%, kim ngạch +20,6% (chiếm 24,6%) |
| Đức | 7 tháng 2026 | 9.233 tấn | 68,13 triệu USD | Lượng -13,8%, kim ngạch -17% (chiếm 5,5%) |
| Thái Lan | 7 tháng 2026 | 6.911 tấn | 48,94 triệu USD | Lượng +84,9%, kim ngạch +64,4% |
| Thổ Nhĩ Kỳ | 7 tháng 2026 | 5.647 tấn | 33,25 triệu USD | Lượng +102,3%, kim ngạch +96,4% |
| Trung Quốc | Đến 15/9/2026 | 22.620 tấn | - | Chiếm 11,2%, thị trường thứ hai |
| UAE | Đến 15/9/2026 | 13.486 tấn | - | Chiếm 6,7% |
| Ấn Độ | Đến 15/9/2026 | 8.158 tấn | - | Chiếm 4,1% |
Nguồn: Tổng cục Hải quan Việt Nam, tổng hợp theo VPSA và VnEconomy 08/2026 - 09/2026. Các doanh nghiệp xuất khẩu tập trung cao: Phúc Sinh, Olam Việt Nam và Nedspice Việt Nam liên tục dẫn đầu về sản lượng hằng tháng.
Câu quan trọng nhất để hiểu chuỗi giá trị này là: Việt Nam bán một loại hàng hóa được định giá theo sàn giao dịch quốc tế, nên doanh thu phụ thuộc vào chu kỳ giá chứ không phải vào sản lượng. Hai năm 2025 và 2026 đã kiểm chứng đầy đủ điều đó.
Niên vụ 2024-2025, giá xuất khẩu bình quân của cà phê Việt Nam đạt 5.610 USD/tấn, tăng 52,7% so với niên vụ trước; niên vụ 2023-2024 con số này là 3.673 USD/tấn. Giá tăng hơn một nửa trong khi lượng chỉ tăng 1,8% - phần lớn mức tăng 55,5% của kim ngạch đến từ giá, không phải từ hàng. Nhờ đó kim ngạch lần đầu vượt 7 tỷ USD và tiến sát 8,4 tỷ USD.
Năm 2026 đổi chiều. Tám tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu gần 1,7 triệu tấn (+10%) nhưng kim ngạch chỉ hơn 6 tỷ USD (-11,2%) - lượng tăng, kim ngạch giảm (VICOFA; số liệu hải quan đến 15/8 là 1,26 triệu tấn / 5,72 tỷ USD). Quý I/2026 cho thấy rõ hơn: xuất khẩu 590.498 tấn (+15,2%), kim ngạch 2,75 tỷ USD (-5,1%), giá bình quân giảm 17,6%.
Đường đi của giá có thể kiểm chứng theo từng đoạn: giá Robusta trên sàn London từ khoảng 4.100 USD/tấn tháng 1/2026 xuống 3.300-3.500 USD/tấn trong tháng 4, giá bình quân 4 tháng giảm 32%; giá Arabica trên sàn New York từ 370 US Cent/lb xuống 279-305 US Cent/lb, bình quân giảm 14% (VICOFA). Điểm sáng cấu trúc duy nhất: riêng tháng 7, lượng xuất khẩu tăng 44,4% so với cùng kỳ trong khi kim ngạch chỉ tăng 15% - đúng dạng "lấy lượng bù giá".
Hồ tiêu đi cùng một đường cong, chỉ khác về biên độ: giá xuất khẩu bình quân năm 2025 đạt khoảng 6.750 USD/tấn (+28,3%), bảy tháng đầu 2026 giảm còn 6.513 USD/tấn (-4,8%) và đến 15/9/2026 là 6.503 USD/tấn (-4,2%). Bù lại, lượng xuất khẩu tăng mạnh: 7 tháng đạt 168.823 tấn (+16,7%) với kim ngạch 1,099 tỷ USD (+11,1%); đến 15/9 đạt 202.414 tấn / 1,32 tỷ USD (+15,2% / +10,3%).
Ý nghĩa với hai phía là trái ngược nhau: khi giá đi xuống, dư địa ép giá bằng khối lượng của người mua mở rộng, còn bên xuất khẩu mất tấm đệm "tăng giá tự động tăng lợi nhuận" của năm 2025. Ai trụ được trong năm nay phụ thuộc vào độ sâu chế biến, không phải vào số tấn xuất đi.
Đặt 85,2% cạnh 14,2%, vấn đề cơ cấu của cà phê Việt Nam hiện ra rõ ràng: ngành đang bán đúng phân khúc có quyền định giá yếu nhất. Chủ tịch VICOFA Nguyễn Nam Hải đã nói thẳng: nếu không đẩy mạnh chế biến sâu và xây dựng thương hiệu, cà phê Việt Nam sẽ tiếp tục nằm ở phân khúc thấp của chuỗi giá trị toàn cầu. Đây không phải khiêm tốn mà là phép tính: bán cà phê nhân chỉ thu được chênh lệch giá nguyên liệu, còn phần giá trị gia tăng của rang, hòa tan, viên nén và chuỗi cửa hàng phần lớn phát sinh ở nước nhập khẩu.
Một biến số mới xuất hiện ở phía quy định, và theo hướng có lợi cho Việt Nam: tháng 8/2026, Ủy ban châu Âu điều chỉnh danh mục chế biến sâu thuộc phạm vi EUDR (Quy định chống phá rừng), bổ sung cà phê hòa tan và một số nhóm chế biến mới, nhưng thời điểm áp dụng đối với nhóm mới được lùi tới ngày 30/12/2027. Với doanh nghiệp chế biến Việt Nam, đây là khoảng 15 tháng "ân hạn tuân thủ" - đọc nó như cơ hội sẽ chính xác hơn là đọc như gánh nặng: ai xây xong chuỗi cung ứng cà phê hòa tan và cà phê rang có thể truy xuất trước, người đó sẽ hứng phần giá trị gia tăng sau năm 2028.
Ở phía hồ tiêu, mục tiêu chế biến sâu cũng đã được ghi trong định hướng chính thức: VPSA đặt mục tiêu đến năm 2030 có 40% diện tích đạt GAP hoặc tương đương và 50% diện tích có mã số vùng trồng, đồng thời chuyển trọng tâm từ mở rộng diện tích sang hiệu quả trên mỗi hecta. Với cà phê, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với IDH xây dựng bản đồ số hóa vùng trồng. Cả hai việc có chung một điều kiện tiên quyết: dữ liệu cấp thửa đất.
Niên vụ 2023-2024, Trung Quốc chỉ là thị trường thứ năm của cà phê Việt Nam với khoảng 5% kim ngạch, sau EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Hoa Kỳ. Ba năm sau, đây là ô tăng trưởng nhanh nhất trong toàn bộ bảng: 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cà phê sang Trung Quốc đạt 44.000 tấn / 251,4 triệu USD, tăng 49,4% về lượng và 72,7% về kim ngạch (Tổng cục Hải quan). Cùng kỳ, xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt 84.900 tấn / 364,4 triệu USD, tăng 36,4% về lượng nhưng chỉ 5,9% về kim ngạch - tốc độ tăng kim ngạch sang Trung Quốc (+72,7%) cao hơn hơn mười hai lần so với Hoa Kỳ (+5,9%).
Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) lý giải: nhu cầu tiêu thụ cà phê tại Trung Quốc ngày càng mở rộng, tạo thêm dư địa để Việt Nam đa dạng hóa thị trường. Phía sau nhận định đó là một thực tế quan sát được: mật độ chuỗi cửa hàng cà phê tại Trung Quốc tăng nhanh trong ba năm qua, kéo theo nhu cầu mua quy mô lớn đối với cà phê nhân Robusta và nguyên liệu cà phê hòa tan.
Với hồ tiêu, vị trí của Trung Quốc còn cao hơn. Tính đến ngày 15/9/2026, Trung Quốc đứng thứ hai với 22.620 tấn, chiếm 11,2% lượng xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam; riêng tháng 3/2026, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 3.663 tấn, tăng 134,7% so với tháng trước - nhịp bổ sung tồn kho của phía Trung Quốc tác động trực tiếp lên đường cong xuất khẩu hằng tháng của Việt Nam.
Nhưng cần nhìn rõ một điều: Trung Quốc là cực tăng trưởng về "lượng", châu Âu và Hoa Kỳ vẫn là mỏ neo của "giá". Xuất khẩu sang Trung Quốc chủ yếu là cà phê nhân và hạt tiêu thô, đơn giá thấp hơn các thị trường đầu cuối phương Tây; nghĩa là ai làm chắc được kênh phân phối và tiêu chuẩn chất lượng tại Trung Quốc sẽ có tổ hợp lượng - giá tốt hơn, chứ không đơn thuần là chuyển hàng từ châu Âu sang.
Quyết định mua trong ngành cà phê và hồ tiêu có một điểm vào rất ổn định: hỏi AI trước, tìm nhà cung cấp sau. Khi nhà máy rang tại Trung Quốc kiểm tra "thuế nhập khẩu và mã HS với cà phê nhân Robusta Việt Nam", khi nhà nhập khẩu châu Âu xác nhận "mã số vùng trồng cà phê Việt Nam có đáp ứng thẩm định EUDR không", khi thương nhân gia vị so sánh "chênh lệch giá FOB giữa tiêu đen Việt Nam và Brazil" - câu trả lời của AI chính là danh sách ứng viên ban đầu, và danh sách đó thường chỉ có ba đến năm cái tên. Đây chính là bài toán mà tối ưu hóa công cụ sinh tạo (GEO) giải quyết.
Thay đổi phía thị trường đã diễn ra: Gartner dự báo lượng tìm kiếm trên công cụ truyền thống sẽ giảm 25% trong năm 2026 (Gartner 02/2024); khảo sát của Bain cho thấy 80% người tiêu dùng dành ít nhất 40% hành vi tìm kiếm cho kết quả do AI trả về (Bain); thị trường GEO Trung Quốc tăng từ 34,93 tỷ CNY năm 2025 lên mức dự báo 94,2 tỷ CNY năm 2026 (iiMedia Research 02/2026); tỷ lệ sử dụng ChatGPT tại Việt Nam đã đạt 81%, trong đó hơn một nửa là người dùng trả phí (Technode 08/2025). Xu hướng dịch chuyển quyết định mua sang cửa ngõ AI trong thương mại B2B nông sản sẽ còn nhanh hơn - vì câu trả lời cho nhóm câu hỏi này có cấu trúc rất rõ ràng.
Tính đến nửa cuối năm 2026, VietTriThong đã công bố mười ba báo cáo chuyên sâu về các ngành của Việt Nam (thương mại điện tử, sản xuất, nông sản, logistics, tài chính, khoáng sản, năng lượng, dệt may, ô tô và xe điện, đất hiếm và khoáng sản chiến lược, gỗ và nội thất, thủy sản, cao su và lốp xe); bài này là báo cáo thứ mười bốn. Bản thân các báo cáo này là nguồn dữ liệu có cấu trúc để AI trích dẫn trực tiếp.
Bạn làm ở khâu nào - thương mại cà phê nhân và hạt tiêu thô, năng lực hòa tan và rang xay, bao bì và thiết bị, hay dịch vụ chứng nhận và truy xuất nguồn gốc? Mỗi khâu có đường vào và điểm rủi ro khác nhau. Chúng tôi cung cấp phân tích độ phù hợp thị trường và gợi ý đường vào miễn phí.
Làm việc tại Việt Nam, phán đoán quan trọng hơn nỗ lực
《Tin nổi bật Việt Nam hôm qua》mỗi ngày một kỳ: thay đổi chính sách, tín hiệu ngành, danh sách việc làm được — không quảng cáo.