Từ 19/9, tổ chức tín dụng nước ngoài được dùng tài khoản tại Việt Nam để thanh toán quốc tế: kênh thanh toán xuyên biên giới mở thêm, trách nhiệm tuân thủ dồn về ngân hàng trong nước
Thông tư 39/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ 19/9: tổ chức tín dụng nước ngoài được sử dụng tài khoản ngoại tệ và tài khoản đồng Việt Nam mở tại ngân hàng được phép ở Việt Nam để thanh toán, chuyển tiền quốc tế phục vụ khách hàng, trên cơ sở thỏa thuận bằng văn bản. Ngân hàng Việt Nam phải tự chịu trách nhiệm về hoạt động thanh toán qua các tài khoản này và tuân thủ quy định về quản lý ngoại hối, phòng chống rửa tiền.
Ngày có hiệu lực: 19/9/2026. Văn bản: Thông tư số 39/2026/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 16/2014/TT-NHNN về việc sử dụng tài khoản ngoại tệ và tài khoản đồng Việt Nam của người cư trú, người không cư trú tại ngân hàng được phép.
Điểm mới cốt lõi: tổ chức tín dụng nước ngoài là người không cư trú được sử dụng tài khoản ngoại tệ và tài khoản đồng Việt Nam mở tại ngân hàng được phép ở Việt Nam để thực hiện thanh toán, chuyển tiền quốc tế phục vụ khách hàng của mình. Việc sử dụng tài khoản dựa trên thỏa thuận bằng văn bản giữa hai bên và phải tuân thủ pháp luật Việt Nam.
Ngoài thanh toán, chuyển tiền quốc tế, tổ chức tín dụng nước ngoài còn được thực hiện các giao dịch thu, chi theo quy định tại Điều 5 và Điều 7 của Thông tư 16/2014/TT-NHNN.
🎯 Mục tiêu chính sách: hoàn thiện khung pháp lý cho tài khoản đại lý
Bổ sung quy định về hoạt động tài khoản đại lý (correspondent account) giữa tổ chức tín dụng trong nước và nước ngoài
Phù hợp với thông lệ quốc tế, tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn thanh toán xuyên biên giới
Mở rộng phạm vi điều chỉnh của Thông tư 16/2014/TT-NHNN, tạo thuận lợi cho việc cung ứng dịch vụ thanh toán, chuyển tiền quốc tế
⚖️ Phân định trách nhiệm (phần quan trọng nhất)
Nghĩa vụ của ngân hàng được phép tại Việt Nam: hướng dẫn khách hàng thực hiện quy định; kiểm tra và lưu giữ giấy tờ, chứng từ phù hợp với giao dịch thực tế; tự chịu trách nhiệm về dịch vụ cung ứng; thực hiện đầy đủ quy định về quản lý ngoại hối, thanh toán không dùng tiền mặt, phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Điểm được nêu rõ: ngân hàng được phép phải tự chịu trách nhiệm về hoạt động cung ứng dịch vụ thanh toán, chuyển tiền qua tài khoản của tổ chức tín dụng nước ngoài mở tại chính ngân hàng đó — kênh mở tại Việt Nam thì trách nhiệm tuân thủ cũng nằm tại ngân hàng Việt Nam.
Nghĩa vụ của khách hàng và chủ thể liên quan: xuất trình giấy tờ, chứng từ theo quy định và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực của các giấy tờ đã xuất trình.
Với doanh nghiệp làm ăn xuyên biên giới, hàm ý thực tế là: đường đi của dòng tiền có thể ngắn hơn, nhưng kiểm tra tính xác thực của bối cảnh thương mại sẽ chặt hơn.
📈 Bối cảnh cùng thời điểm: kết nối thanh toán xuyên biên giới đang tăng tốc
NAPAS cùng BIDV và Weixin Pay mở rộng thanh toán QR Việt Nam — Trung Quốc (6/8), du khách Trung Quốc có thể quét mã trả tiền tại điểm bán ở Việt Nam
Du khách Singapore có thể quét VietQRGlobal để thanh toán tại Việt Nam (từ 2/7)
Campuchia củng cố kết nối QR song phương với 5 nước ASEAN, trong đó có Việt Nam (1/8)
Dịch vụ thanh toán QR xuyên biên giới Việt Nam — Hàn Quốc đã được triển khai, bắt đầu với khách Hàn Quốc tại Việt Nam
Ngân hàng Nhà nước cho biết số dư trên tài khoản thanh toán toàn hệ thống vượt 1,22 triệu tỷ đồng, bình quân mỗi tài khoản khoảng 4,75 triệu đồng
Về chi phí vốn, lãi suất cho vay bình quân bằng đồng Việt Nam đã lên 10,7%/năm theo số liệu ngày 21/9, áp lực chi phí và tuân thủ của các ngân hàng cùng tăng
💡 Tác động thực tế với doanh nghiệp thương mại và nhà bán hàng xuyên biên giới
Đường đi có thể ngắn hơn: ngân hàng nước ngoài (kể cả các định chế Trung Quốc) có thể dùng tài khoản tại ngân hàng Việt Nam để xử lý thu, chi cho khách hàng, giảm khâu ngân hàng trung gian, rút ngắn thời gian nhận tiền và giảm phí.
Nhưng chứng từ sẽ chặt hơn: vì ngân hàng Việt Nam chịu trách nhiệm tuân thủ, việc kiểm tra tính xác thực của bối cảnh thương mại (hợp đồng, hóa đơn, tờ khai hải quan, chứng từ vận chuyển, dòng tiền trên sàn) sẽ nghiêm hơn; hồ sơ thiếu rất dễ bị yêu cầu bổ sung hoặc tạm giữ.
Bốn việc nên xác nhận trước khi triển khai: một là ngân hàng đối tác đã có thỏa thuận đại lý kiểu này chưa; hai là thỏa thuận bằng văn bản bao gồm những loại thanh toán nào (tiền hàng, phí dịch vụ, hoa hồng, tiền sàn thanh toán); ba là yêu cầu lưu trữ chứng từ về thời hạn và hình thức; bốn là mức độ chấp nhận tài khoản cá nhân và thu hộ bên thứ ba — dưới góc độ phòng chống rửa tiền thường bị siết hơn.
Cần lưu ý: Thông tư này giải quyết vấn đề sử dụng tài khoản và phạm vi nghiệp vụ, không có nghĩa là nới lỏng quản lý ngoại hối, và không thay đổi các yêu cầu hiện hành về thu, chi ngoại tệ, thuế hay phòng chống rửa tiền.
📎 Nguồn: Cổng thông tin Chính phủ baochinhphu.vn (11/8/2026); VietnamPlus (9/8/2026); Thời báo Ngân hàng / CafeF (2/9/2026); Thông tư 39/2026/TT-NHNN và Thông tư 16/2014/TT-NHNN.